MAARSSEN, 27 mei – Op een prachtige lentedag vond in Utrecht de voorjaarsconferentie van de Orde van Registertolken en -vertalers (ORT&V) plaats. Met een mooie opkomst en een gevarieerd programma werd het een dag vol inzichten, reflectie en ontmoeting.
Dagvoorzitter Azzouz Ifzaren leidde de conferentie in goede banen. Voorzitter Fedde Dijkstra opende de dag en stond stil bij de actualiteiten binnen de vereniging.
Het ritme van taal
De eerste lezing werd verzorgd door hoogleraar Marc van Oostendorp (die inmiddels geridderd is; hij is nu Officier in de Orde van Oranje-Nassau! Nog hartelijk gefeliciteerd Marc! red.), die het publiek meenam in het fascinerende onderwerp van het ritme van taal. Hij liet zien dat taalverwerving al vóór de geboorte begint: baby’s herkennen het ritme van hun moedertaal nog voordat zij woorden begrijpen.
Van Oostendorp maakte onderscheid tussen verschillende ritmeklassen in talen, zoals klemtoontalen, lettergreeptalen en moratalen. Hij liet zien hoe dit ritme niet alleen hoorbaar is in taal, maar zelfs zichtbaar kan zijn in bijvoorbeeld loopgedrag of muziekcompositie.
Voor tolken en vertalers is dit ritme van groot belang. Simultaantolken nemen vaak onbewust het ritme van de brontaal over, wat kan leiden tot minder natuurlijke output in de doeltaal. Ook in poëzie en vertaling speelt ritme een cruciale rol. De lezing bood daarmee een verrassend perspectief op iets waar taalprofessionals dagelijks mee werken.
Geluid en gezondheid in het werk
Vervolgens gaf arbeidshygiënist Arjan Otte een lezing over de invloed van geluid op werk en gezondheid. Hij besprak het verschil tussen geluidshinder en gehoorschade en maakte inzichtelijk hoe blootstelling aan geluid wordt gemeten en beoordeeld.
Voor tolken zijn risico’s zoals langdurig gebruik van headsets, slechte geluidskwaliteit en piekgeluiden zeer herkenbaar. Otte benadrukte het belang van preventieve maatregelen, zoals goede apparatuur, voldoende pauzes en bewust omgaan met geluidsniveaus. Ook wees hij op het belang van het serieus nemen van signalen zoals oorsuizen of verminderde verstaanbaarheid. Op hoortest.nl kun je testen hoe het met je eigen gehoor is gesteld.
Actualiteiten binnen ORT&V
Tijdens een update vanuit het bestuur werden de leden bijgepraat over de ontwikkelingen. Zo werd onder meer gesproken over lopende gesprekken met ministeries en de inzet van de ORT&V voor betere arbeidsvoorwaarden voor tolken en vertalers. Met name de problematiek rond schijnzelfstandigheid en de wens tot een eerlijkere verdeling tussen tolktarieven en bemiddelingskosten zijn hierin belangrijk. De Orde heeft, samen met andere beroepsverenigingen, gewerkt aan een veelbelovend plan, en zal hier binnenkort meer over kunnen vertellen.
Daarnaast werd een positief resultaat gedeeld: in haar Kamerbrief liet staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Claudia van Bruggen weten dat het ministerie heeft besloten de vergoeding voor overbruggingstijd tussen tolkdiensten op dezelfde dag voor het Openbaar Ministerie (met een maximum van één uur) verder uit te werken. Ook is besloten dat bij nieuwe aanbestedingen voor vertalingen voor het OM de vertalers in elk geval de kans zullen krijgen om afspraken te maken voor betaling per normregel.
Twee dingen waar wij ons al sinds lang hard voor hebben gemaakt!
Ook werd door het bestuur aandacht gevraagd voor vacatures binnen de Ledenraad (wie interesse heeft in deze eervolle rol: meld je!) en werd vooruitgeblikt op een mogelijke gezamenlijke Europese actiedag.
De datum van de volgende conferentie kan ook al in de agenda: op 7 november wordt er weer een bijzondere dag gepland, waarbij ook afscheid genomen wordt van Fedde als voorzitter.
Verhalen die gehoord moeten worden
De dag werd afgesloten met een indrukwekkende lezing van Lam Ngo, tolk, vertaler en schrijver van het boek Verdreven naar de zee. Hij deelde zijn persoonlijke verhaal als Vietnamese bootvluchteling en sprak over het belang van het vastleggen en doorgeven van verhalen binnen migrantengemeenschappen.
Ngo benadrukte hoe taal en verhalen bijdragen aan het behoud van culturele identiteit, maar ook aan verwerking en verbinding tussen generaties. Zijn verhaal maakte duidelijk hoe essentieel het werk van tolken en vertalers is — juist daar waar woorden soms tekortschieten.
Terugblik
De voorjaarsconferentie 2026 was een waardevolle en inspirerende bijeenkomst, waarin zowel de inhoudelijke verdieping als de actualiteit van het vak centraal stond. De combinatie van lezingen, interactie en ontmoeting onderstreepte opnieuw het belang van samenkomen als beroepsgroep.
Met dank aan het bestuur en alle betrokkenen voor de organisatie van deze geslaagde dag.