BARI, 22 maart – Op 19 en 20 maart kwamen de leden van Eulita (de European Legal Interpreters and Translators Association – de Europese vereniging van beroepsorganisaties van gerechtstolken en juridische vertalers) bijeen in het Italiaanse Bari. Wij hebben de leden van de Orde bij deze conferentie vertegenwoordigd.
Het waren twee intensieve en bijzonder vruchtbare dagen. Het thema van de conferentie was The Ethics of Justice. De lezingen en debatten waren inspirerend en herkenbaar. Door het luisteren naar sprekers/collega´s uit allerlei Europese landen realiseer je je weer wat de (toegevoegde) waarde is van ons vak as vertalers en tolken. Zo formuleerde een van de bestuursleden van Eulita: ‘We work in the places where words have the same power as laws. That’s why ethics is not a mere element, but it’s the heart of our work’.
Ethiek
Als je over ethiek in ons werk spreekt, is uiteraard ook AI een onderwerp dat besproken moet worden. Zoals gebruikelijk als het over de inzet van AI bij vertaal- en tolkopdrachten gaat, liepen de standpunten uiteen. Waar de een zegt dat we niet moeten denken dat AI onze vijand is, en dat het vooral belangrijk is om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen en te leren prompts schrijven (zodat je zelf AI vakkundig kunt toepassen) waarschuwden anderen ervoor dat we alleen maar kwetsbaar worden door AI in te zetten. En dat ook het recht op een tolk zeker niet hetzelfde is als het recht op een machine! Ook werd een opmerkelijk onderzoek geciteerd dat aantoont dat de stijl van ChatGPT nu al invloed heeft op de gesproken en geschreven taal die wij allen gebruiken.
Een ander interessant onderwerp was empathie en hoe om te gaan met je emoties als tolk in moeilijke gesprekssituaties. Een van de sprekers benadrukte dat juist empathie ons tot mens maakt, en dat dit onze meerwaarde is in vergelijking met machinevertalingen. Anderen wezen er echter ook op dat het tonen van te veel empathie de professionaliteit van een tolk kan aantasten.
Netwerken
Naast deze vakinhoudelijke onderwerpen is er ook, zowel tijdens de plenaire gedeeltes als ook tijdens pauzes en maaltijden, veel gesproken over de context waarin wij ons werk doen. De arbeidsomstandigheden, juridische kaders, en tarieven. Ook daarvan hebben we veel geleerd. In sommige landen is de situatie van onze vakgenoten erbarmelijk (Ierland! Het Verenigd Koninkrijk!) terwijl er andere landen zijn die we als lichtende voorbeelden kunnen zien (Denemarken! Slovenië!). Opmerkelijk was dat in veel landen de normregel of normpagina wordt gehanteerd bij vertalingen. Anders gezegd: de landen waar nog woorden worden geteld, lijken in de minderheid. Het gaat bij die normpagina wel om de brontaal, niet om de doeltaal, zoals wij dit voorstaan.
We hebben enorm veel contacten gelegd waar we als Orde ongetwijfeld van gaan profiteren. Ook werd onze input gewaardeerd door veel collega’s met wie we hebben gesproken.
De volgende conferentie van Eulita is in Brussel (voorjaar 2027) en ook daar gaan we jullie zeker vertegenwoordigen. De komende tijd gaat hoe dan ook het bestuur de gelegde contacten nog verder bestendigen.